TÜİK’in 2025 Sağlık Modülü sonuçlarına göre doktor muayenesi, diş tedavisi ve ilaç harcamaları milyonlarca haneyi ekonomik olarak zorluyor. En düşük gelir grubunda sağlık giderlerinin yükünün belirgin şekilde daha yüksek olduğu görüldü.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması ile birlikte uygulanan “Sağlık Modülü”nün 2025 yılı sonuçları açıklandı. Avrupa Birliği ülkeleri ile eş zamanlı yürütülen çalışma, 15 yaş ve üzerindeki fertlerin sağlık durumunu ve sağlık harcamalarının haneler üzerindeki ekonomik etkisini ortaya koydu.
Muayene ve tedavi harcamaları hanelerin yüzde 6,1’ine çok yük getirdi
Araştırmaya göre:
Hanelerin %6,1’i doktor muayene ve tedavi harcamalarının çok yük getirdiğini belirtti.
%50,2’si bu harcamaların biraz yük getirdiğini,
%40,9’u ise yük getirmediğini ifade etti.
Diş muayenesi ve tedavi harcamalarında ise:
%5,3 çok yük,
%37,2 biraz yük,
%28,9 yük getirmedi yanıtı verildi.
İlaç harcamaları için:
%5,0 çok yük,
%50,9 biraz yük,
%44,0 yük getirmedi değerlendirmesi yapıldı.
Son 12 ayda sağlık harcaması yapmayanların oranı
Araştırma sonuçlarına göre son 12 ay içinde:
Hanelerin %2,7’si muayene veya tedavi,
%28,6’sı diş muayenesi veya tedavisi,
%0,1’i ise ilaç harcaması yapmadığını belirtti.
Veriler, özellikle diş sağlığı harcamalarının gelir düzeyiyle doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koydu.
Gelir Gruplarına Göre Diş Tedavisi Harcaması
Gelir gruplarına göre diş muayenesi ve tedavi harcaması yapmayanların oranı dikkat çekti:
En düşük %20’lik gelir grubunda %45,4
İkinci %20’lik grupta %36,5
Üçüncü %20’lik grupta %32,0
Dördüncü %20’lik grupta %28,1
En yüksek %20’lik gelir grubunda ise %25,5
Bu tablo, gelir azaldıkça diş tedavisi hizmetine erişimin düştüğünü gösterdi.
Düşük gelir grubunda sağlık harcaması yükü daha ağır
En düşük %20’lik gelir grubundaki hanelerin:
%62,9’una doktor muayene ve tedavileri,
%37,6’sına diş muayene ve tedavileri,
%65,5’ine ilaç harcamaları yük getirdi.
En yüksek gelir grubunda ise:
%53,0 doktor harcamalarının,
%38,0 diş harcamalarının,
%59,5 ilaç harcamalarının yük getirmediği belirtildi.
Veriler, gelir seviyesi arttıkça sağlık harcamalarının hane bütçesi üzerindeki baskısının azaldığını ortaya koydu.
Yoksulluk Riski Altında Olmayanların Yüzde Kaçı Oturarak Çalışıyor?
15 yaş ve üzeri çalışan fertlerin çalışma hayatındaki fiziksel aktivite yoğunluğu da araştırmada yer aldı.
Çalışanların:
%29,4’ü çoğunlukla oturarak,
%45,5’i ayakta durarak,
%18,7’si yürüyerek veya orta düzey fiziksel aktiviteyle,
%6,4’ü ağır iş veya ağır fiziksel aktiviteyle çalışıyor.
Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan fertlerin %17,2’si oturarak çalışırken, risk altında olmayanlarda bu oran %31,7 oldu. Ağır işte çalışanların oranı ise risk grubunda %11,2 olarak ölçüldü.
Fiziksel aktiviteye zaman ayırmayanların oranı yüzde 63,3
15 yaş ve üzeri fertlerin boş zaman aktiviteleri incelendiğinde:
%63,3’ünün fiziksel aktiviteye hiç zaman ayırmadığı belirlendi.
%11,6’sı günde bir kez,
%11,5’i haftada 1-3 kez,
Daha düşük oranlar ise haftalık veya günlük daha sık aktivite yaptığını bildirdi.
