Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu yayımlandı. Kılavuzla birlikte etik beyan, denetim ve ihlal bildirim süreçleri netleşirken, YAZEK sistemi 2 Şubat 2026’da devreye alınacak.
Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde yürütülen yapay zekâ uygulamalarına ilişkin etik ilkelerin belirlenmesi, uygulanması ve izlenmesine yönelik önemli bir adım atıldı. Bu kapsamda Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu yayımlanarak resmî olarak yürürlüğe girdi.
17 Haziran 2025 tarihi itibarıyla uygulamaya konulan Eğitimde Yapay Zekâ Politika Belgesi ve Eylem Planı (2025-2029) hedefleri doğrultusunda hazırlanan Millî Eğitim Bakanlığı Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kurulu Yönergesi, 22 Ekim 2025 tarihinde yürürlüğe girmişti. Yeni yayımlanan kılavuz ise bu sürecin uygulama ayağını detaylandırıyor.
Etik Beyan Zorunluluğu Getirildi
Yönerge hükümleri doğrultusunda; eğitim ve öğretim kurumlarında gerçekleştirilen yapay zekâ uygulamalarında etik ilkelere uygunluğun sağlanması amacıyla öğretmenler ile Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatı birimlerine önemli bir sorumluluk getirildi. Buna göre, yapay zekâ uygulamaları için Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Beyan Bildirim Sistemi üzerinden Etik Beyan Formunun çevrimiçi olarak doldurulması esas olacak.
Kurulların Yapısı ve Yetkileri Netleşti
Hazırlanan kılavuz;
Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Üst Kurulu,
İl ve ilçe yapay zekâ uygulamaları etik kurulları,
Okul yapay zekâ etiği ekiplerinin oluşumu, yapısı, görev, yetki ve sorumluluklarını ayrıntılı biçimde ortaya koyuyor. Böylece eğitimde yapay zekâ kullanımının kurumsal bir çerçeve içinde izlenmesi ve denetlenmesi amaçlanıyor.
Ulusal ve Uluslararası Etik Standartlar Esas Alındı
Kılavuzda yer alan etik ilkeler; kapsamlı bir literatür taraması sonucunda, ulusal ve uluslararası politika belgeleri ile Millî Eğitim Bakanlığı tarafından daha önce yayımlanan Yapay Zekâ Etiği Tavsiyeleri dikkate alınarak oluşturuldu. Bu yönüyle kılavuz, küresel etik yaklaşımlarla uyumlu bir yapı sunuyor.
Etik İhlaller İçin Açık Süreç Tanımı
Kılavuzda ayrıca;
Etik beyan formu doldurma yükümlülüğünün hangi durumlarda doğduğu,
Uygulayıcıların bu kararı hangi ölçütlere göre vereceği,
Etik ihlal kavramı,
Etik ihlal bildirimlerinin alınması, kayıt altına alınması, değerlendirilmesi ve izlenmesi örneklerle ve ayrıntılı açıklamalarla ele alındı.
YAZEK Sistemi 2 Şubat 2026’da Açılıyor
Eğitim ortamlarında yapay zekâ kullanımının etik ilkelere uygunluğunu sağlamak amacıyla geliştirilen Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Beyan Sistemi (YAZEK), 2 Şubat 2026 tarihi itibarıyla kullanıma açılacak. Sistem sayesinde etik beyanlar çevrimiçi olarak alınacak, olası etik ihlaller sistematik biçimde kaydedilecek ve değerlendirilecek.
Yayımlanan Eğitimde Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Kılavuzu ve YAZEK sistemiyle birlikte; yapay zekâ teknolojilerinin eğitim ortamlarında etik ilkelere dayalı, güvenli, kapsayıcı ve eğitsel değeri yüksek bir çerçevede kullanılmasının güvence altına alınması hedefleniyor. Bu düzenleme, öğrenci, öğretmen ve veliler açısından da daha şeffaf ve sorumlu bir uygulama zemini oluşturmayı amaçlıyor.
