Büyükşehirlerde ev içi hizmet almak artık lüksle yarışır hâle geldi. Gündelik temizlik için çağrılan bir yardımcıdan, gündüzlü çocuk bakıcısına; yatılı hasta bakımından haftalık ütü ve yemek hizmetine kadar uzanan kalemler, hane bütçesinde ciddi bir yük oluşturuyor. Haftada bir temizlik, tam zamanlı bir bakıcı ve ek destek hizmetleri eklendiğinde aylık toplam giderin 50 bin TL’den başlayıp 70 bin TL’ye kadar çıkabildiği belirtiliyor.
Temizlik Ücretleri Kirayla Yarışıyor
Son dönemde özellikle büyükşehirlerde ev içi hizmet fiyatları adeta tırmanışa geçti. Günlük temizlik için gelen bir gündelikçinin talep ettiği ücret 3.500-4.000 TL seviyesine kadar yükseldi. Daha geniş, 3+1 ve üzeri dairelerde bu rakamın 6.000 TL’ye çıktığı ifade ediliyor.
Düzenli olarak haftada bir temizlik hizmeti alan bir ailenin aylık gideri ise 16 bin TL ile 24 bin TL arasında değişiyor. Yani sadece temizlik masrafı, birçok şehirdeki kira bedeline yaklaşmış durumda.
Çocuk Bakıcılarında Rakam 50 Bine Dayanıyor
Ev ekonomisini en çok zorlayan kalemlerden biri de çocuk bakımı. Gündüzlü çocuk bakıcılarının aylık ücretleri 30 bin TL’den başlıyor, deneyim ve referansa göre 45 bin TL’ye kadar çıkıyor. Uzun yıllardır çalışan, yabancı dil bilen ya da pedagojik eğitim almış bakıcılarda bu rakamın 50 bin TL sınırına yaklaştığı belirtiliyor.
Saatlik bakıcı hizmetlerinde ise tablo farklı değil. Saat başına 500 ila 700 TL arasında ücret talep ediliyor. Gereksinimli çocuk bakımı, oyun ablası ya da ödev abisi gibi özel hizmetlerde saatlik ücretin 1.000 TL ile 2.000 TL arasında değiştiği ifade ediliyor.
Hasta ve Yaşlı Bakımında Tablo Daha da Ağır
Yaşlı ve hasta bakımında maliyetler daha da yukarı çıkıyor. Günlük hasta bakımı için 3.500-4.500 TL talep edilirken, yatılı bir bakıcının aylık ücreti 35 bin TL ile 55 bin TL arasında değişiyor.
Evde yemek yapan yardımcılar günlük 3.000-4.000 TL isterken, yalnızca ütü hizmeti için gelen personelin bile 1.500-3.000 TL arasında ücret aldığı belirtiliyor. İnşaat sonrası ya da detaylı temizlik hizmetlerinde ise rakamların 5.000 TL’yi aştığı dile getiriliyor.
Aylık Toplam 70 Bin TL’yi Bulabiliyor
Tüm kalemler bir araya geldiğinde tablo daha net ortaya çıkıyor. Haftalık temizlik hizmeti alan ve aynı zamanda aylık bir çocuk ya da hasta bakıcısı çalıştıran bir ailenin toplam ev içi hizmet gideri 50 bin TL’den başlayıp 70 bin TL’ye kadar çıkabiliyor.
Bu rakam, birçok hanede tek bir maaşa hatta bazı durumlarda iki maaşa denk geliyor.
Milyarlarca Liralık Dev Ekonomi Ama Kayıt Dışı
Uzmanlara göre ev içi hizmet sektörü artık milyarlarca liralık bir hacme ulaştı. Sadece İstanbul’da on binlerce gündelikçi, bakıcı ve ev yardımcısının aktif olarak çalıştığı tahmin ediliyor. Türkiye genelinde ise bu alanın ekonomik büyüklüğünün milyarlarca lirayı bulduğu değerlendiriliyor.
Ancak sektörün önemli bir kısmının kayıt dışı ilerlediği belirtiliyor. Resmi istatistiklere tam yansımayan bu yapı; vergi kaybına ve sosyal güvenlik sisteminde açığa yol açıyor.
Ödemelerin Çoğu Nakit, Sigorta Oranı Düşük
Dikkat çeken bir diğer nokta ise ödeme yöntemi. Kurumsal şirketler dışında bireysel hizmet verenlerin büyük çoğunluğu kredi kartı kabul etmiyor. Ödemeler genellikle nakit yapılıyor ve taksit imkânı sunulmuyor. Bu durum hem hane bütçesini zorluyor hem de kayıt dışılığı artırıyor.
Öte yandan günlük ya da saatlik çalışan birçok yardımcı sosyal güvenceye sahip değil. Olası bir iş kazasında hukuki sorumluluğun ev sahibine kadar uzanabileceği belirtiliyor. Bu da hem hizmet alan hem de çalışan açısından ciddi riskler barındırıyor.
