Yapay zeka sektörüne olan yoğun ilgi ile bellek krizi telefon üretiminde krizlere neden oluyor. Bellek krizinin arz talep dengesini bozmasıyla, akıllı telefon fiyatlarındaki artış beklenirken, güncel fiyatların durumu farklı gelir grupları için ihtiyaç ve lüks ayrımını yeniden gündeme taşıdı. Öğrenci, asgari ücretli ve esnaf, telefonun günlük hayattaki yerini kendi penceresinden değerlendirdi.
Üniversite öğrencileri, telefonun artık bir tercih değil zorunluluk olduğunu belirtiyor. Erciyes Üniversitesi’nde okuyan bir öğrenci, “Ders notları, okul duyuruları, online başvurular her şey telefondan yapılıyor. Telefon olmadan öğrenci olmak mümkün değil ama yenisini almak çok zor” diyerek yaşadıkları ikilemi dile getiriyor.
'Telefon İhtiyaç Ama Alırken İki Kez Düşünüyoruz'
Asgari ücretle çalışanlar ise telefon alımında uzun süreli birikim ya da taksit yolunu tercih ediyor. Bir çalışan, “Telefon bozulana kadar değiştirmiyoruz. Orta kalite bir telefon bile neredeyse bir aylık maaşa denk geliyor. İhtiyaç ama alırken iki kez düşünmek zorundayız” ifadelerini kullanıyor. Esnaf cephesinde ise telefon, işin ayrılmaz bir parçası olarak görülüyor. Kent merkezinde esnaflık yapan bir vatandaş, “Sipariş, ödeme, müşteri iletişimi tamamen telefondan yürüyor. Telefon bizim için lüks değil ama her yıl yenilemek de mümkün değil” diyor.
Vatandaşlar, fiyatlar nedeniyle telefon kullanım süresinin uzadığını, ikinci el ve tamir seçeneklerinin daha fazla tercih edildiğini belirtiyor. Özellikle öğrenciler ve dar gelirli çalışanlar, telefon alımında önceliği fiyat-performans modellerine veriyor.
Kayseri’de akıllı telefon, günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası olmaya devam ederken, artan fiyatlar telefonun ihtiyaç mı yoksa lüks mü olduğu tartışmasını farklı gelir grupları için farklı noktalara taşıyor.
Asgari Ücretli 2,5 Ay Çalışarak Üst Kalite Bir Telefon Alınabiliyor
Kayseri’de akıllı telefon fiyatları, asgari ücretle çalışanlar için uzun süreli bir çalışma karşılığına denk geliyor. Üst kalite bir telefonun 70 bin TL seviyesindeki fiyatı, yaklaşık 598 saatlik çalışmaya karşılık gelirken bu tutar yaklaşık 2,5 aylık net maaşa denk geliyor.
40 bin ile 50 bin TL aralığındaki telefonlar için ise bir çalışanın 342 ila 427 saat, yani 1,5 ila 2 ay arasında gelirini biriktirmesi gerekiyor. Orta kalite 20 bin–25 bin TL fiyat aralığındaki telefonlar da daha ulaşılabilir görünse de, bu tutar 171 ila 214 saatlik çalışmaya, başka bir ifadeyle 21–27 tam iş gününe karşılık geliyor. Bu da asgari ücretli bir çalışan için yaklaşık bir aylık net maaşın tamamının bir telefona ayrılması anlamına geliyor.
