Yıllarca prim biriktiremeyen, yaş şartını dolduramayan ancak sağlığını kaybeden vatandaşlar için 1800 gün prim ödemesi, yani 5 yıl çalışmış olmak emekliliğin kapısını açıyor. Bu uygulama, özellikle ağır hastalık yaşayan ve çalışma hayatına devam edemeyen kişiler için adeta bir çıkış kapısı niteliği taşıyor.
Yaş Şartı Aranmıyor
Düzenlemeye göre malul sayılacak düzeyde sağlık kaybı yaşayan sigortalılardan, klasik emeklilikte olduğu gibi 58–60 yaş şartı istenmiyor. SGK mevzuatına göre en az yüzde 60 oranında çalışma gücü kaybı bulunan ve bu durum sağlık kurulu raporuyla belgelenen sigortalılar, 1800 gün primi varsa yaş beklemeden emekli olabiliyor. Bu hak, özellikle EYT kapsamına giremeyen ve prim gününü tamamlayamayanlar için ayrı bir önem taşıyor.
10 Yıl Sigortalılık Süresi Var, Ancak Bir İstisna Daha Var
Uygulamaya göre normal şartlarda en az 10 yıl sigortalılık süresi aranıyor. Fakat burada kritik bir istisna bulunuyor. Eğer kişi başkasının bakımına muhtaç durumda ise, 10 yıl şartı kaldırılıyor. Bu durumda yalnızca 1800 gün prim yeterli sayılıyor ve doğrudan malulen emekli aylığı bağlanabiliyor.
Hangi Hastalıklar Kapsamda?
SGK Sağlık Kurulu’nun maluliyet listesinde çok sayıda hastalık yer alıyor. Kanser türleri, organ nakilleri, ileri evre nörolojik hastalıklar, uzuv kayıpları, ciddi görme ve işitme kayıpları bu kapsamda değerlendiriliyor. Ayrıca psikiyatrik rahatsızlıklarda da çalışma gücünü ciddi şekilde etkileyen ve tedaviye dirençli vakalar maluliyet değerlendirmesine alınabiliyor.
Başvuru Süreci Nasıl İşliyor?
Başvuru yapan sigortalılar SGK tarafından yetkili hastanelere sevk ediliyor. Hastane sağlık kurulu kişiye doğrudan “emekli olur” demiyor; yalnızca engel ve iş gücü kaybı oranını belirleyen raporu düzenliyor. Son kararı ise SGK Sağlık Kurulu veriyor. Oran yüzde 60 ve üzeri olarak tespit edilirse malulen emeklilik hakkı doğuyor.
