Kayseri haber / Kış aylarında Kayseri’de pazar ve market tezgâhlarında yerini alan domateslerle ilgili uzmanlardan dikkat çeken bir uyarı geldi.
Ocak ayında domates tüketilmemesi yönündeki çağrının, ürünün lezzeti ya da yüksek fiyatı ile değil, çevresel etkileriyle ilgili olduğu vurgulandı. Uzmanlar, mevsimi dışında tüketilen sebzelerin özellikle karbon ayak izi açısından ciddi çevresel riskler barındırdığına dikkat çekiyor.
Bu durumun yalnızca bireysel tercihlerle sınırlı kalmadığı, uzun vadede iklim değişikliği ve doğal kaynakların korunması açısından da önemli sonuçlar doğurduğu ifade ediliyor.
Salınan Karbon Bir Kilogram Domates İçin Bile Ciddi Boyutlara Ulaşıyor
Karbon emisyonu ve sürdürülebilir yaşam alanında yapılan çalışmalara göre, Kayseri’de kış aylarında satışa sunulan domateslerin önemli bir kısmı uzun mesafelerden hava yoluyla taşınıyor. Uçakla yapılan taşımacılığın, kara ve deniz taşımacılığına kıyasla çok daha fazla sera gazı salınımına yol açtığı belirtiliyor. Özellikle çabuk bozulan tarım ürünlerinde tercih edilen hava taşımacılığı, çevresel maliyeti en yüksek yöntemler arasında yer alıyor. Uzmanlar, bu süreçte tüketilen yakıt miktarının ve atmosfere salınan karbonun, bir kilogram domates için dahi ciddi boyutlara ulaşabildiğini kaydediyor.
Her İthal Ürün Aynı Riskte Değil
Uzman değerlendirmelerinde, her ithal ürünün çevreye aynı ölçüde zarar vermediği de özellikle vurgulanıyor. Muz, portakal ve elma gibi raf ömrü uzun olan ürünlerin genellikle gemiyle taşındığı, bu nedenle karbon salınımının daha düşük seviyelerde kaldığı belirtiliyor.
Buna karşın, hava yoluyla taşınan sebze ve meyvelerin tüketiminin azaltılmasının bireysel karbon ayak izini yaklaşık yüzde 10 oranında düşürebileceği ifade ediliyor. Tüketicilerin bilinçli tercihleri sayesinde bu oranın daha da artabileceği değerlendiriliyor.
Her Ürün Mevsiminde Tüketilmeli
Kayseri’de sürdürülebilir yaşam hedefleri doğrultusunda uzmanlar, mevsiminde ve yerel üretim ürünlerin tercih edilmesini öneriyor.
Özellikle kış aylarında ithal ya da sera üretimi domatesler yerine, bölgenin iklim koşullarına uygun sebzelerin tüketilmesinin hem çevresel hem de ekonomik açıdan daha doğru bir yaklaşım olduğu ifade ediliyor.
Yerel üretimin desteklenmesinin, çiftçiye katkı sağladığı gibi taşıma kaynaklı karbon salınımını da önemli ölçüde azalttığına dikkat çekiliyor.
‘Evlerde Yetişen Domatesleri Çöpe Atmayın’
Ayrıca, evlerde yetiştirilen ya da henüz tam olgunlaşmamış domateslerin çöpe atılmaması gerektiği vurgulanıyor. Bu ürünlerin oda sıcaklığında ve gün ışığı alan bir ortamda bekletilerek doğal yollarla olgunlaştırılabileceği belirtilirken, bu yöntemin gıda israfını azaltarak sürdürülebilir tüketime katkı sunduğu ifade ediliyor.
Uzmanlar, Kayseri’de artan çevre bilinciyle birlikte bu tür alışkanlıkların yaygınlaşmasının, uzun vadede hem çevre hem de toplum sağlığı açısından önemli kazanımlar sağlayacağını belirtiyor.
