Kayseri’nin Hacılar ilçesinde 1940’lı yıllarda erkekler tarafından el tezgahlarında dokunan ve bölge halkının geçim kaynağı olan “Hacılar bezi”, sanayileşme süreciyle birlikte unutulmuştu. Ancak Kayseri Olgunlaşma Enstitüsü, bu kültürel mirası yeniden canlandırmak için kolları sıvadı. Usta öğreticilerin elinde tekrar dokunmaya başlayan Hacılar bezi, modern giysi tasarımlarıyla yeniden hayat buluyor.
Kültürel miras yeniden hayat buluyor
Erciyes Dağı eteklerindeki Hacılar ilçesinde 1940’lı yıllarda üretilen Hacılar bezi, o dönemde Sümerbank Bez Fabrikasından temin edilen pamuk ipliklerle dokunuyordu. “Kaputbezi”, “savan” ve “dimi” olarak bilinen bu kumaş türleri, özellikle kadınların “bürüngü” adı verilen dış kıyafetlerinde tercih ediliyordu.
Kayseri Olgunlaşma Enstitüsü, bu geleneği geleceğe taşımak için Hacılar Belediyesi’nin desteğiyle projeyi yeniden başlattı. Tezgah ve iplik temini belediye tarafından sağlanırken, enstitüdeki usta öğreticiler bezleri geleneksel yöntemlerle üretmeye başladı.
“Hacılar bezi coğrafi işaret alacak”
Kayseri Olgunlaşma Enstitüsü Müdürü Ali Durmuş, bezin coğrafi işaret sürecinin devam ettiğini belirterek, “Bu yıl içinde tamamlanmasını bekliyoruz. Hacılar bezi yöremize ait bir dokuma. 2. Dünya Savaşı döneminde üretimi teşvik amacıyla Hacılar’a 2 bin 500 tezgah verilmişti. Daha çok erkeklerin dokuduğu bir kumaş türüydü” dedi.
Durmuş, Olgunlaşma Enstitülerinin misyonunun bu tür kültürel değerleri gün yüzüne çıkarmak olduğunu vurguladı: “Ürettiğimiz bezleri giyim atölyemize gönderiyoruz, günümüz şartlarına göre tekrar dizayn ediliyor. Sonra ürün haline getirip sergiliyor, isteyenlere satışını yapıyoruz.”
“Tamamen pamuklu, her alanda kullanılabilir”
Usta öğretici Serap Demirbilek ise, Hacılar bezinin desenine göre farklı alanlarda kullanıldığını belirterek, “Yüzde 100 pamuklu olması onu özel kılıyor. Hem iç hem dış giyimde rahatlıkla kullanılabiliyor. Atölyemizde üretiyor, giyim atölyemize gönderip modernize ettiriyoruz” dedi.
Demirbilek, “Hacılar bezinin çar, tiril, kaput ve kırzet gibi çeşitleri var. 2. Dünya Savaşı yıllarında askerlerin kıyafetlerinde bile bu bez kullanılmış” diyerek, bu dokumanın tarihsel önemine dikkat çekti.
