AK Parti Kayseri Milletvekili Murat Cahid Cıngı, sosyal medya hesabı üzerinden 19. yüzyılın ortalarında Kayseri’de faaliyet gösteren medreselere ilişkin verileri paylaştı. Paylaşımda, söz konusu dönemde Kayseri’de bulunan 42 medreseden 22’sinin aktif olarak eğitim verdiği ve bu medreselerde toplam 1.500 öğrencinin öğrenim gördüğü ifade edildi. Açıklanan veriler, Kayseri’nin eğitim alanında geçmişte üstlendiği rolü yeniden gündeme taşıdı.
Kayseri’de 1.500 Öğrenci Eğitim Görüyordu
Paylaşılan bilgilere göre Sahabiye, Gülük, Honat (Kebir/Sağır), Hacı Kılıç, Melikgazi, Pervâne, Ziyaiye, Eski ve Yeni Saray medreseleri vakıfların desteğiyle faaliyetlerini sürdürdü. Bu medreselerde hoca ve talebelerin kayıt altına alındığı, derslerin ise kademeli bir program çerçevesinde yürütüldüğü belirtiliyor.
Osmanlı döneminde medreselerin yalnızca dini eğitim verilen kurumlar olmadığı; hukuk, matematik, astronomi ve mantık gibi farklı alanlarda da eğitim sunduğu, bu yönüyle idari ve bilimsel kadroların yetiştirilmesinde önemli rol oynadığı ifade edildi. Bu yapıların, dönemin eğitim sisteminin kurumsallaşmasında etkili olduğu değerlendiriliyor.
Kademeli Eğitim Modeli
Nizamiye geleneğinden süzülen programlı ve vakıf merkezli eğitim modelinin Anadolu’daki devamlılığına işaret edilen paylaşımda, Kayseri medreselerinde temel metinlerden ileri derslere doğru ilerleyen bir müfredatın uygulandığı belirtiliyor.
Verilere göre medreselerde öğrenim gören talebeler arasında 17–19 yaş grubu yüzde 36 ile en yoğun kesimi oluştururken, 20–23 yaş grubu ise yüzde 25 ile ikinci sırada yer aldı. 10–13 yaş grubundan 30 yaş üstüne kadar uzanan yaş dağılımının, kademeli bir eğitim yapısının işlediğini ortaya koyduğu dikkat çekiyor.
Farklı Bölgelerden Kayseri’ye Öğrenci Geliyordu
Kayseri’yi bölgesel bir eğitim merkezi haline getiren unsurlardan birinin öğrenci çeşitliliği olduğu ifade edilirken; talebelerin geliş haritasında Yozgat’ın 63 kişi ile ilk sırada yer aldığı bildirildi. Kayseri kazalarından 49, Niğde’den 29, Maraş’tan 28 öğrencinin eğitim aldığı, Adana–Kırşehir–Konya hattından gelen öğrenci sayısının ise 26 olduğu göürülüyor.
Ayrıca 20 farklı aşiretten toplam 86 talebenin kayıtlı olduğu, bunlar arasında Kozanoğlu (21), Harameyn (11), Şirvanlı (8), Akçakoyunlu ve diğer aşiretlerden öğrencilerin bulunduğu belirtilerek, bu durumun farklı bölgelerden gelen öğrencilerin Kayseri’yi tercih ettiğini gösteriyor.
Eğitim Geleneğinin Günümüze Etkisi Değerlendiriliyor
Yüzyılda sistematik medrese eğitimiyle bölgesel bir merkez olarak öne çıkan Kayseri’nin, günümüzde de eğitim yatırımları ve akademik kurumlarıyla dikkat çektiği değerlendiriliyor. Kentin geçmişten gelen eğitim altyapısının, bugünkü kurumsal eğitim yapısının şekillenmesinde etkili olduğu ifade ediliyor.
Paylaşılan veriler, 19. yüzyıl Kayseri’sinin sistematik medrese eğitimiyle Orta Anadolu’da kadro yetiştiren önemli merkezlerden biri olduğunu ortaya koyuyor. Kentin eğitim alanındaki tarihsel rolüne ilişkin bu veriler, Kayseri’nin geçmişte bölgesel bir ilim merkezi olarak öne çıktığını gösteriyor.
