Dünya genelinde trafik yönetiminde köklü bir değişim yaşanacak. Kırmızı, sarı ve yeşil renklerden oluşan klasik trafik ışığı sistemine dördüncü bir renk olarak beyaz ışığın eklenmesi için ilk denemeler başladı. Özellikle otonom araçların trafikte daha görünür hale gelmesiyle birlikte gündeme gelen bu öneri, sürüş alışkanlıklarını dönüştürmeye yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Söz konusu girişim, Kuzey Carolina Eyalet Üniversitesi tarafından yürütülüyor. Üniversitenin geliştirdiği dört renkli sistemde, yeşil ışığın altına yerleştirilecek beyaz sinyalin, tam otonom trafik düzenine geçişi yönetmesi amaçlanıyor.
Trafikte Beyaz Işık Ne Anlama Geliyor?
Yeni sistemde beyaz ışık, yoğun şeritlerde ve kavşaklarda sürücüsüz araçlarla iletişim kurarak onların güvenli şekilde ilerlemesini sağlayacak bir “follow-on” yani “takip et” sinyali işlevi görecek. Buna göre otonom araçlar beyaz ışıkla yönlendirilirken, insan sürücüler tarafından kullanılan araçlar mevcut trafik akışını takip etmeye devam edecek.
Yapılan çalışmalara göre bu uygulamanın seyahat sürelerini yüzde 10’a kadar azaltabileceği ve yakıt tüketimini düşürebileceği belirtiliyor. Araştırmacılar, özellikle otonom araçların koordineli hareket edebilmesinin trafik verimliliğini artıracağını ifade ediyor.
Deneme süreci şu an Kuzey Carolina’da yürütülüyor. Testler özellikle yaya hareketliliğinin sınırlı olduğu limanlar gibi kontrollü otonomi bölgelerinde gerçekleştiriliyor. Sistem henüz yalnızca üniversite tarafından benimsenmiş olsa da başarılı olması halinde otonom araç kullanımının yoğun olduğu şehirlerde de devreye alınabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar, sistemin etkili olabilmesi için trafikteki araçların en az yüzde 30 ila 40’ının otonom olması gerektiğini vurguluyor. Bu oranın kısa vadede gerçekleşmesinin zor olduğu, muhtemelen bir nesil sürebileceği belirtilse de girişim geleceğe dönük bir hazırlık olarak görülüyor.
Trafik Işıklarında Değişim İlk Değil
Trafik ışıklarında köklü değişiklik fikri tarihte ilk kez gündeme gelmiyor. 1920 öncesinde şehirlerde farklı uygulamalar bulunurken, sarı ışığın eklenmesi önerisi Detroitli polis memuru William Potts tarafından yapılmıştı. Potts, yeşilden kırmızıya ani geçişte yaşanan karışıklığı önlemek amacıyla sarı ışığı önermişti. Üç renkli sistemin ABD genelinde yayılması yaklaşık 15 yıl sürmüştü. Benzer bir sürecin beyaz ışık için de yaşanabileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre beyaz ışık, otonom araçların yaygınlaşmasıyla birlikte trafik yönetiminde yeni bir dönemin başlangıcı olabilir. Ancak bunun günlük hayata yansıması için zamana ihtiyaç olduğu da açıkça ifade ediliyor.
