Kayseri Haber / Kayseri'deki 57. TÜBİTAK Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Bölge Sergisi'nde, 17 yaşındaki Kadri Viçitirni ve ekibi sorgum bitkisinden kansere yönelik ilaç tasarımı geliştirdi. Proje, kanser tedavisinde devrim yaratma potansiyeli taşıyor.
Kayseri’de düzenlenen TÜBİTAK Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması’nda, Kadri Viçitirni ve ekibi, sorgum bitkisinden elde ettikleri kanser tedavisi ile dikkatleri üzerine çekti.
Kayseri’de Kanser Tedavisinde Yeni Bir Dönem Başlıyor
Kayseri'de düzenlenen 57. TÜBİTAK Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Bölge Sergisi'nde, 17 yaşındaki Kadri Viçitirni ve ekibi, sorgum bitkisini kullanarak geliştirdikleri kansere yönelik ilaç tasarımı ile büyük ilgi topladı. Proje, genç bilim insanlarının geleceğe dair umut veren çalışmaları arasında önemli bir yer edindi.
Kadri Viçitirni, İstanbul'da yaşayan 17 yaşındaki bir lise öğrencisi. Yaklaşık 2 yıl önce danışman öğretmeni Gökhan Hallemir ile başlayan bu proje, son iki ayda ekip arkadaşları Nehir Meriç (16) ve Kayseri'den Rana Köroğlu (16) ile hız kazandı. Proje, Türkiye’nin en büyük Hesaplamalı İlaç Tasarım Merkezi (HİTMER)’de Prof. Dr. Serdar Durdağ ve Mine İsaoğlu’nun danışmanlığında gerçekleştirilen bilgisayar destekli analizlerle ileriye taşındı.
Sorgum Bitkisi ile Kanser İlaçları Tasarlanıyor
Sorgum bitkisi, Türkiye'de Adana ve Bursa gibi illerde yaygın olarak yetişiyor. Uzun kök yapısı sayesinde suyu verimli kullanabilen bu bitki, sınırlı gübre ile de büyüyebiliyor. Bu özellikleri sayesinde sorgum, ilaç elde etmek için ideal bir kaynak olarak ön plana çıkıyor. Viçitirni, "Sorgum bitkisi, HPLC yöntemiyle ekstrakte edilip, Swiss Target Prediction sistemi ile etkileşimleri inceleniyor. Bağlanma enerjileri ölçülerek, ilaç olma potansiyelini test ettik. Yapılan analizler sonucunda moleküllerimizin sahte bağlanmalar yapmadığı ve ilaç adayı olabileceği sonucuna vardık" diye belirtti.
İleri Düzey İlaç Tasarımı ve Yüksek Doking Skorları
Proje, kanser tedavisi için büyük bir umut vaat ediyor. Günümüzde kullanılan kanser ilaçlarının ortalama doking skorlarının yaklaşık eksi 7,5 civarında olduğu biliniyor. Ancak Kadri Viçitirni ve ekibi, elde ettikleri moleküllerle eksi 9,86 gibi oldukça yüksek doking skorları elde etti. Bu sonuçlar, özellikle meme kanseri, rahim ağzı kanseri ve pankreas kanserinde etkili olan SEDEF proteinleriyle yapılan etkileşimlerde elde edildi.
Viçitirni, "Bu skorlar, ilaç adaylarımızın gerçekten etkili olabileceğini gösteriyor. Projemizi daha da ileriye taşımayı ve Intel ISEF gibi uluslararası yarışmalarda ülkemizi temsil etmeyi hedefliyoruz" dedi.
Hedef: Raflarda Yer Alacak Bir İlaç
Kayseri'den çıkan bu genç mucitler, projenin sadece bilimsel anlamda değil, ticari açıdan da büyük bir potansiyele sahip olduğuna inanıyor. Viçitirni ve ekibi, projelerini 2-3 yıl içinde raflarda yer alabilecek bir ilaç haline getirmeyi planlıyor. "HİTMER'de yaptığımız testlerle tescillediğimiz bu süreci, önümüzdeki yıllarda ticari hale getirmeyi hedefliyoruz. Hep birlikte, Türkiye’nin Milli Teknoloji Hamlesi’ne katkıda bulunmayı amaçlıyoruz" diye ekledi.
Kadri Viçitirni ve ekibinin sorgum bitkisiyle geliştirdiği bu ilaç tasarımı, kanser tedavisinde devrim niteliğinde bir adım olabilir. Genç mucitlerin bu projeye olan tutkusu ve kararlılığı, gelecekte sağlık alanında büyük bir fark yaratma potansiyeline sahip.
