Kayseri Haber / Hollywood’un efsane yönetmenlerinden Elia Kazan, dedelerinin izini Kayseri sokaklarından Amerika’ya taşıyan çarpıcı bir yaşam öyküsüne sahiptir. Kazancılar çarşısı soy ismiyle bağdaşan Kayseri için önemli bir ticari öneme sahip olan çarşı ismi Elia Kazan’ın köklerine yani dedelerine aittir.
Kayseri Kökenli Bir Anadolu Çocuğu
7 Eylül 1909’da İstanbul Kadıköy’de Rum kökenli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Elia Kazan’ın ailesinin kökleri Kayseri’ye uzanır. Dört yaşında Amerika’ya göç eden Kazan, hayatı boyunca bu topraklarla bağını koparmadı. Kendini ne sadece Rum, ne Türk ne de Amerikalı olarak tanımladı; “Ben Anadoluluyum” diyerek Kayseri’nin çok kültürlü ruhunu sahiplendi.
Hollywood’a Açılan Kapı
Amerika’da eğitim hayatına yön veren Kazan, Yale School of Drama’da tiyatro eğitimi aldı. Ardından Lee Strasberg’in öncülük ettiği Group Theatre ile tanıştı. Oyunculukla başlayan yolculuğu, kısa sürede onu sinema ve tiyatro yönetmenliğinin zirvesine taşıdı.
1945’te çektiği A Tree Grows in Brooklyn ile sinemaya güçlü bir giriş yaptı. Asıl büyük çıkışını ise 1948’de Gentleman’s Agreement ile yaptı. Film, Oscar’da “En İyi Film” ve “En İyi Yönetmen” dahil üç ödül kazandı.
Sinemaya Damga Vuran Filmler
Elia Kazan’ın imzasını taşıyan yapımlar, yalnızca sinema değil, toplumsal hafıza açısından da iz bıraktı. A Streetcar Named Desire, On the Waterfront, East of Eden ve Viva Zapata! gibi filmler, Marlon Brando ve James Dean gibi efsaneleri sinema tarihine kazandırdı. Özellikle On the Waterfront, 8 Oscar ödülüyle döneminin en güçlü yapımlarından biri oldu.
Actor’s Studio ve “Metod” Oyunculuğu
Kazan, yalnızca filmleriyle değil, sinema tarihine kazandırdığı kurumlarla da öne çıktı. Kurucuları arasında yer aldığı Actor’s Studio, Method oyunculuğunun merkezi haline geldi. Marlon Brando’dan Montgomery Clift’e kadar birçok usta isim, bu ekolden yetişti.
Tartışmalar ve Vicdan Hesabı
Elia Kazan’ın kariyerindeki en tartışmalı dönem, McCarthy soruşturmaları sırasında arkadaşlarını ihbar etmesi oldu. Bu durum, özellikle entelektüel çevrelerde derin kırılmalara yol açtı. Kazan, bu tercihi için hiçbir zaman özür dilemedi. Sanatıyla zirveye çıksa da, insanlık sınavı her zaman tartışma konusu oldu.
Zülfü Livaneli’nin kaleme aldığı “Elia ile Yolculuk”, yazarın ünlü yönetmen Elia Kazan’ın doğduğu yer olan Kayseri’ye yaptığı yolculuğu merkeze alan bir anlatıdır. Kitap, Livaneli’nin Elia Kazan’ın yaşamı, kökleri ve sinema dünyasındaki etkisi üzerine düşüncelerini; kişisel gözlemler, anılar ve kültürel göndermelerle harmanlayarak okura sunar.
Sadece bir seyahat notu olmanın ötesine geçen eser, Anadolu’dan dünyaya uzanan bir hikâyeyi, sinema ve edebiyat ekseninde ele alır. “Elia ile Yolculuk”, Kayseri’nin tarihsel ve kültürel dokusunu da arka planına alarak, kimlik, aidiyet ve hafıza temaları etrafında derinleşir. Kitap, Karakarga Yayınları etiketiyle yayımlanmıştır.
Kayseri, Kazancılar Çarşısı ve Aile Kökleri
Kazan’ın dedesinin, Kayseri Kazancılar Çarşısı’nda bakır kazan ustalığı yaptığı ve “Kazancıoğlu” lakabıyla anıldığı rivayet edilir. Kayseri Kalesi karşısındaki bu çarşı, sadece ticaretin değil, Anadolu emeğinin de simgesidir. 1950’li yıllarda Belediye Başkanı Osman Kavuncu döneminde esnafın Eski Sanayi Sitesi’ne taşınmasıyla Kayseri sanayisi yeni bir döneme girmiştir.
Kayseri’den Dünyaya Uzanan Miras
Elia Kazan, Kayseri’nin taş sokaklarından Hollywood’un kırmızı halılarına uzanan bir başarı öyküsünün simgesidir. Sinemaya bıraktığı miras tartışılmazdır. Bugün Kayseri, yalnızca sanayisiyle değil; dünya kültürüne kazandırdığı bu büyük isimle de gurur duyulacak bir hafızaya sahiptir.
Kayseri’den Hollywood’a uzanan bu hikâye, bir şehrin dünya sinema tarihine nasıl iz bıraktığının en çarpıcı örneklerinden biridir.
